HÀNH TRÌNH DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ QUỐC GIA DỆT ĐŨI NAM CAO

Nghề Dệt Đũi Nam Cao đã trở thành di sản Văn Hóa Phi Vật Thể cấp Quốc Gia có hành trình hơn 400 năm hình thành và phát triển. Cùng Đũi Nam Cao xem lại hành trình đầy gian nan, khó khăn, thách thức của nghề dệt Đũi Nam Cao:

Làng nghề Đũi Nam Cao – thuộc xã Nam Cao – Kiến Xương – Thái Bình với diện tích 332 héc ta. Toàn xã có 10 thôn: Thôn Nam Đường Tây, thôn Nam Đường Đông, Thôn Cao Bạt Đoài, Thôn Cao Bạt Trung, Thôn Cao Bạt Đình, Thôn Cao Bạt Lụ, Thôn Cao Bạt Đông, Thôn Cao Bạt Nam, Thôn Cao Bạt E, Thôn Cao Bạt Thượng. Thời kỳ Lý Trần, đồng đất Nam Cao ngày xưa thuộc xã Đình Phùng.

Một số dòng họ về đây từ Ninh Bình, Thanh Hóa, Hà Đông, Bất Bạt Hà Tây làm nghề đánh cá, rồi khẩn hoang lập làng. Theo gia phả của họ Nguyễn Thiên thì cuối thế kỷ 16 vào năm 1584 năm Giáp Thân, họ Nguyễn Thiên có 2 người tên là bà Từ Tiên đời thứ hai và bà Từ An đời thứ ba đã về quê cũ học nghề. Theo tư liệu, ông Nguyễn Thiên Phiến sưu tâm và cung cấp thì cùng thời gian đó họ Nguyễn Xuân có một bà tên là Nguyễn Nhất Nương đời thứ tư đã cùng hai bà Từ Tiên, Từ An về quê cũ là làng Vân xa, Bất Bạt học nghề trồng dâu, nuôi tằm, kéo đũi, dệt cửi để về dạy cho con cháu vừa làm nghề nông vừa làm nghề thủ công để sinh sống. Hàng sản xuất ra chủ yếu cung cấp cho nhu cầu nhân dân địa phương và vùng lân cận.

Đầu thế kỉ 20, năm 1935, xã hội An Nam nhiều cách tân, giao thương, phát triển, nghề trong làng mở rộng. Làng Nam Cao có thêm nghề dệt tuýt xo. Thời kỳ này, ở địa phương có tới 387 người kéo đũi làm sợi và 400 khung cửi dệt rộng và hẹp, có gia đình lên tới 6,7 khung. Tiếng lành đồn xa, nghề thủ công Nam Cao đã có nhiều nơi biết đến. Tuy nhiên do tác động tiêu cực của chiến tranh, nên nghề tuýp xo chỉ tồn tại được khoảng 10 năm. Đến năm 1944 thì bị ngưng trệ, nghề dệt đũi, đũi hẹp và kéo sợi thì vẫn tồn tại.

Năm 1945 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. tổ chức công đoàn đã vận động đoàn viên và nhân dân chuyển sang dệt vải cho quân nhu. Từ năm 1950, giặc Pháp đánh chiếm Thái Bình, nhưng nhân dân vẫn dệt vải trang bị cho bộ đội trong 2 năm 1950-1951. Sau thắng lợi kháng chiến chống Pháp, nghề thủ công Nam Cao được khôi phục và phát triển.

Sau 1959, làng nghề phát triển hợp nhất hai tập đoàn dệt thủ công thành HTX tiểu thủ công nghiệp Nam Hưng là đơn vị dệt hợp đồng gia công cho Nhà nước với mặt hàng như màn đố, đũi tuýt xo xuất khẩu, thảm đay xuất khẩu và kéo sợi đũi. Hàng năm ký hợp đồng với các cơ quan nhận nguyên liệu, trả thành phẩm. Những năm đó, HTX vận động nhân dân, góp phần chi viện cho tiền tuyến miền Nam, cũng quân dân miền Bắc và đồng bào miền Nam đánh Mỹ và thắng Mỹ.

Năm 1965 – 1968, tham gia triển lãm về cải tiến công cụ sản xuất do tỉnh Thái Bình tổ chức, HTX đã được UBND tỉnh Thái Bình tặng bằng khen.

Năm 1976-1078 tham gia triển lãm chất lượng hàng tơ tằm xuất khẩu tổ chức tại Hà Nội, HTX đã nhận được 2 Huy chương Bạc.

Sau hơn 400 năm hình thành và phát triển cho tới những năm 2010, do nền kinh tế suy thoái, làng nghề rơi vào nốt trầm buồn tưởng chừng như không thể cứu vãn được. Cả làng chỉ còn 3 khung cửi hoạt động, các nghệ nhân gần như đã buông bỏ với nghề.

Đến năm 2012, Hanhsilk tới Nam Cao với tinh thần khởi nghiệp và tình yêu với lụa đũi. Từ 3 hộ dân cuối cùng, đến năm 2016, làng nghề lụa đũi Nam Cao được khôi phục lên hơn 200 hộ. Nhờ sự phát triển đó giúp phát triển cả những làng nghề lân cận như trồng dâu, nuôi tằm, nhuộm vải,…

Làng nghề Đũi Nam Cao nổi tiếng với nghề dệt Đũi lâu đời. Đến năm 2003, xã Nam Cao được Ủy ban nhân dân tỉnh công nhận làng nghề tơ đũi, được hiệp hội làng nghề Việt Nam vinh danh năm 2009.

Năm 2023 – Nghề dệt Đũi Nam Cao trở thành Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc Gia.

Quý khách tham quan HTX làng nghề lụa đũi Nam Cao có thể liên hệ Showroom Hanhsilk nhà A5 – Trung tâm triển lãm Vân Hồ – số 2 Hoa Lư – Q Hai Bà Trưng – TP Hà Nội. Hotline: 0985969864 – 0977241182.

    Trả lời

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

    ĐẶT LỊCH HẸN

    Kết nối với Đũi Nam Cao ngay khi bạn cảm thấy muốn.

    Bạn và tôi có thể sẽ gặp nhau tại Showroom, có khi là một buổi coffee. Đừng ngại đặt lịch hẹn với chúng tôi bạn nhé.
    Địa chỉ showroom tại Hà Nội: Nhà A5 - Trung tâm văn hóa nghệ thuật - Số 2 Hoa Lư - Lê Đại Hành - Hai Bà Trưng - Hà Nội